Skip to main content

Μυθολογία και Ιστορία



Μερικά στοιχεία της μυθολογίας συμφωνούν με την πραγματικότητα. Αλλά από καμία μαρτυρία των Ελλήνων ή οποιουδήποτε άλλου λαού δεν μπορούμε να συμπεράνουμε πως επέδρασε ο ερχομός τους στις φιλειρηνικές γεωργικές φυλές, με τις παραδόσεις τους της φιλοστοργίας, της πρόνοιας και της εμπιστοσύνης στους ανθρώπους, που τους έκανε ανίκανους να φανταστούν ότι ήταν δυνατόν να δεχτούν επίθεση και να υποταχτούν. Άθελά μας σκεφτόμαστε εδώ τους μητριαρχικούς Αζτέκους και τους πλιατσικολόγους του Cortez. Αλλά η σύγκρυση αυτή χωλένει από αρκετές απόψεις. 
Από τη άλλη μεριά, όμως, οι Ισπανοί είχαν ένα πράμα κοινό με τους πρώτους Έλληνες: δεν είχαν μαζί τους γυναίκες. Έτσι, οι πρώτοι Έλληνες αντιμετώπιζαν τις γυναίκες των γεωργικών φυλών όπως περίπου οι Ισπανοί τις γυναίκες των κατακτημένων Αζτέκων: ως πλάσματα που ήταν διπλά αξιοκαταφρόνητα* πρώτων γιατί άνηκαν στη φυλή των νικημένων* και δεύτερων γιατί, όπως συμβαίνει συνήθως με τα κατακτητικά στίφη, τις χρησιμοποιούσαν για να κορέσουν τη σεξουαλική τους δίψα. Τις βίαζαν και ταυτόχρονα περιφρονούσαν στο πρόσωπο τους όλόκληρη τη φυλή τους. Γιατί το γεγονός ότι αυτοί οι λαοί των αγροτών δεν αμύνονταν καν όταν δέχονταν επίθεση φαινόταν στους Έλληνες το άκρον άωτο της καταισχύνης, του ξεπεσμού και της ανανδρίας.

Βιβλιογραφία:
  • Masson, O.T., «Woman's Share in Primitive Culture», New York
  • Schmidt, P.W., «The Position of Women with Regard to Property in Primitive Society», American Anthropologist, 1935

Comments

Popular posts from this blog

Οικογένεια σημαίνει δουλεία

 Παράδειγμα μητρογραμμικής γενοταγούς κοινότητας (Machiguenga people, Eastern Cuzco, Peru) Οι αφηγήσεις για τους μυθικούς βασιλιάδες της παλιάς Ρώμης φανερώνουν ολοκάθαρα τη μητριστική προέλευση του ρωμαϊκού κράτους και το σταδιακό ξήλωμα της μητριστικής κοινωνίας από τους εκπροσώπους της πατριαρχίας, τους πατρίκιους, αυτούς qui patres scire possunt , «που ξέρουν τους πατεράδες τους», δηλαδή τους άνδρες εκείνους που για πρώτη φορά ανήγαγαν την καταγωγή τους στους πατεράδες τους, αντί στις μανάδες τους, όπως ήταν η συνήθεια ως τότε. Αλλά δεν πρέπει να φανταστούμε το πέρασμα από το μητρικό στο πατρικό δίκαιο σαν μια μετάλλαξη˙ ήταν μια αργή διαδικασία, όπου τα συστήματα συνυπήρχαν πλάι πλάι για αιώνες, χωρίς οι άνθρωποι να συνειδητοποιούν πάντα την αντίφαση που υπήρχε ανάμεσά τους. Το σημαντικότερο βήμα σ’ αυτή τη μακριά πορεία ήταν η μετατροπή του γένους σε οικογένεια. Παρακολουθήσαμε αυτό το βήμα και στους Έλληνες. Αλλά στους Ρωμαίους αυτή η διαδικασία μετασχηματισμού...

Όταν ο Σόλων ο Αθηναίος νομοθετούσε υπέρ των "νοικοκυραίων" της εποχής του

Η επινόηση της ατομικής ιδιοκτησίας και η επέκταση αυτής της έννοιας σε ανθρώπινα πλάσματα, προπάντως στους δούλους, τις γυναίκες και τα παιδιά, είχε οδηγήσει τον άνδρα σε ένα χαρακτηριστικό φόβο μήπως χάσει την ιδιοκτησία του. Αυτός ο φόβος μπορεί να θεωρηθεί η κατεξοχή νεύρωση της πατριαρχίας. Έτσι οι σολώνειοι νόμοι εκφράζουν πάνω απ΄ όλα την ψύχωση του Αθηναίου ότι ήταν σχεδόν αναπόδραστο να τον απατήσει η γυναίκα του, αν δεν εξατριώταν ολότελα από αυτόν. Κάθε περίπατος της γυναίκας ερμηνευόταν ως πρόφαση για ενα κρυφό ερωτικό ραντεβού. Κάθε φορά που η γυναίκα έβγαινε για ψώνια, ο άνδρας της υποπτευόταν ότι πήγαινε να ψωνίσει δηλητήριο για να τον ξεπαστρέψει. Γι' αυτό και ο Σόλων θέσπισε ένα νόμο που όριζε ότι οι γυναίκες μπορούσαν να βγουν από το σπίτι (αν, εννοείται, τους το επέτρεπε ο άνδρας τους) μόνο για κηδείες και θρησκευτικές τελετές, και ακόμα και τότε με τον όρο ότι δεν θα έπερναν μαζί τους περισσότερα από τρια ρούχα ούτε περισσότερη τροφή από όση μπορούσε να αγ...

Συνέντευξη του Ernest Borneman η οποία δημοσιεύτηκε το 1979 στο τεύχος 19 του περιοδικού Vorgänge [pdf]

Με τις ερωτήσεις που απάντησα σε εκείνη την συνέντευξη θα τελειώσω αυτή την αναδρομή στα χρόνια που πέρασαν από την πρώτη έκδοση της Πατριαρχίας. Ernest Borneman Το pdf είναι στο παρακάτω link: Συνέντευξη